Opryszczka

Większość przeprowadzonych w Polsce badań pokazuje, iż niemal 94% Polaków nie zna terminu POCHP i nie wie, na czym dokładnie polega ta choroba. A tymczasem przewlekła obturacyjna choroba płuc to podstępne schorzenie, którego powinny obawiać się wszystkie osoby narażone na dym tytoniowy, zanieczyszczone powietrze lub pyły chemiczne. Szacuje się, iż choroba dotyka niemal 2 miliony Polaków, z czego 10% nie ukończyło 30. roku życia.

Co warte podkreślenia – POCHP zajmuje czwarte miejsce wśród wszystkich przyczyn zgonów, a wielu ekspertów podkreśla, iż odsetek umieralności na to schorzenie będzie stale wzrastać. Jakie są główne przyczyny POCHP i w jaki sposób objawia się ta niebezpieczna choroba?

Przyczyny POCHP i główne czynniki ryzyka

Nie ulega wątpliwości, iż główną przyczyną przewlekłej obturacyjnej choroby płuc jest nałogowe palenie tytoniu (i to zarówno papierosów, jak i fajek bądź cygar). Na POCHP narażeni są jednak nie tylko nałogowi palacze, ale także osoby często przebywające w towarzystwie osób palących i tym samym skazane na bierne wdychanie dymu tytoniowego. Jednak to nie jedyne czynniki ryzyka.

Pozostałe przyczyny POCHP to między innymi:

• zanieczyszczone powietrze atmosferyczne,
• praca w zanieczyszczonym środowisku, pełnym pyłów i substancji chemicznych (na przykład w kopalni lub hucie),
• zanieczyszczone powietrze w pomieszczeniach (na przykład na skutek nieprawidłowego ogrzewania),
• czynniki genetyczne (niedobór alfa1-antytrypsyny, która w głównej mierze odpowiada za właściwe działanie enzymów rozkładających białko),
• ciężkie zakażenia układu oddechowego (na przykład przebyte w dzieciństwie),
• gruźlica płuc.

Nie bez znaczenia w rozwoju POCHP jest także pojemność płuc, czyli ich określone parametry czynnościowe. Im są one mniejsze, tym ryzyko zachorowania jest wyższe, a późniejsze objawy POCHP występują zazwyczaj w nasilonej formie. Dodatkowo niektóre z badań pokazują, iż niemałą rolę w ryzyku zachorowania odgrywa także płeć – mężczyźni są częściej narażeni na dym tytoniowy oraz niebezpieczne czynniki zawodowe.

Objawy POCHP

Przewlekła obturacyjna choroba płuc przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo, a jej podstawowe symptomy – chociaż oczywiste – często są mylone z innymi dolegliwościami. Dlatego też wiele osób często lekceważy pierwsze objawy POCHP, co może znacząco opóźnić podjęcie leczenia. Już pierwsze symptomy powinny skłonić do wizyty u lekarza.

Co może świadczyć o rozwoju POCHP? Przede wszystkim kaszel, który ma charakter przewlekły i występuje nie tylko w okresie okresowych przeziębień. Kaszel towarzyszący POCHP jest zazwyczaj nasilony w godzinach porannych i często towarzyszy mu odkrztuszanie plwociny.

Pozostałe objawy POCHP to:

• duszności (początkowo pojawiające się zwłaszcza podczas wysiłku, ale z czasem dokuczające także w zwykłych codziennych czynnościach),
• ograniczenie wydolności wysiłkowej (zadyszka, pogorszenie się kondycji fizycznej),
• ucisk w klatce piersiowej,
• świszczący oddech,
• ciągłe zmęczenie.

W zaawansowanych stadiach choroby może pojawić się ostra niewydolność oddechowa, sinica, obrzęki kostek, niewydolność prawej komory serca, utrata masy ciała oraz omdlenia. Jednocześnie należy pamiętać o tym, iż w wielu przypadkach POCHP towarzyszą dodatkowe schorzenia – na przykład cukrzyca, choroby układu krążenia bądź zaburzenia oddychania – co sprawia, że objawy choroby mogą być różne u poszczególnych pacjentów. Jednak już pierwsze niepokojące symptomy powinny skłonić do podjęcia odpowiednich działań. I chociaż całkowite wyeliminowanie choroby nie jest możliwe, to jednak wczesne i odpowiednio przeprowadzone leczenie POCHP może zahamować rozwój schorzenia i znacząco poprawić komfort życia pacjenta.