Opryszczka narządów płciowych jest jedną z najpowszechniej występujących chorób wenerycznych. Wywoływana jest ona przeważnie przez wirusa opryszczki HSV 2, w odróżnieniu od opryszczki okolic ust, wywoływanej przez głównie przez HSV 1. Choroba ta przenoszona jest przez kontakt seksualny w osobą zarażoną. Warto tutaj wspomnieć, że zarażać może również osoba nie mająca w danej chwili żadnych widocznych objawów opryszczki.

Na infekcje wirusem HSV 2 narażone są bardziej kobiety niż mężczyźni. Badania wykazują, że opryszczka narządów płciowych jest przekazywana podczas stosunku płciowego, bez zabezpieczeń, średnio jednej na cztery kobiety. W przypadku mężczyzn prawdopodobieństwo to wynosi jeden do ośmiu. Pod względem epidemiologicznym przyjmuje się, że opryszczka narządów płciowych dotyka około 20% populacji, jednak w wielu przypadkach przebiega ona bezobjawowo.

Choroba ta ma charakter nawrotowy. U zarażonej osoby mogą rozwinąć się objawy już w ciągu dwóch dni od infekcji, ale może też nie dochodzić do żadnych objawów przez wiele lat a czasami w ogóle. Choroba ta potrafi się jednak uaktywnić nawet po wielu latach i ponownie wystąpią jej objawy. Do nawrotów najczęściej dochodzi gdy organizm jest przemęczony lub osłabiony np. inną chorobą.

Objawy opryszczki narządów płciowych

Opryszczka narządów płciowych objawia się zmianami w okolicach genitalnych, ale również, mniej typowymi, objawami ogólnymi.

Do typowych objawów można zaliczyć:

  • małe, często bolesne i pękające pęcherzyki obecne w okolicach genitalnych, na wewnętrznej stronie ud, pośladkach a u kobiet na wargach sromowych, wewnątrz pochwy oraz na szyjce macicy;
  • mrowienie w okolicach genitalnych;
  • upławy;
  • ból podczas oddawania moczu;
  • opuchnięte pachwinowe węzły chłonne;

Do ogólnych objawów towarzyszących czasami opryszczce narządów płciowych zalicza się:

  • gorączkę;
  • ból głowy oraz mięśni;

Objawy opryszczki narządów płciowych są zazwyczaj bardziej uciążliwe podczas ich pierwszego wystąpienia. Ponadto u prawie połowy zainfekowanych nie dochodzi nigdy do nawrotów choroby mimo, że do końca życia są jej nosicielami.

Leczenie opryszczki narządów płciowych

Leczenie opryszczki narządów płciowych powinno odbywać się pod nadzorem lekarza. Stosowane są zazwyczaj maści wysuszające zawierające cynk oraz preparaty hamujące namnażanie się wirusów zawierające acyklowir lub jego pochodne. Czasami stosuje się preparaty doustne lub dożylne, które są zdecydowanie bardziej skuteczne niż te stosowane miejscowo.

W leczeniu opryszczki narządów płciowych zaleca się także suplementacje lizyną lub przyjmowanie pokarmów bogatych w lizynę, takich jak kurczaki, ryby, jaja oraz ziemniaki. Lizyna ma według niektórych doniesień przyspieszać gojenie się zmian skórnych.

Innym środkiem uznawanym za skuteczny w leczeniu tej choroby jest kit pszczeli. Flawonidy w nim zawarte działają hamująco na podziały wirusowe.

W medycynie tradycyjnej na opryszczkę narządów płciowych stosuje się preparaty na bazie melisy, aloesu i mięty. Zwłaszcza aloes jest polecany do walki z tą chorobą i łagodzenia jej objawów.

Zapobieganie zarażeniu opryszczką narządów płciowych

Wirus HSV 2 przenoszony jest drogą płciową, więc aby zapobiec zarażeniu nim należy unikać kontaktów seksualnych z osobami, u których występują objawy opryszczki narządów płciowych. Problemem jest jednak fakt, iż często wirus obecny jest w organizmie ale nie wywołuje żadnych objawów. Osoba zarażona może nie zdawać sobie sprawy z tego, że jest nosicielem a zarazem źródłem zakażenia. Do skutecznych środków prewencji choroby należą:

  • używanie prezerwatyw;
  • ograniczanie liczby partnerów seksualnych;
  • używanie lubrykantów w czasie stosunku seksualnego aby zapobiec mikrouszkodzeniom skóry i błon śluzowych, które są drogą wejścia wirusa do organizmu.

Opryszczka narządów płciowych a ciąża

Wystąpienie objawów opryszczki narządów płciowych w okresie bezpośrednio poprzedzającym poród jest wyjątkowo niebezpieczne dla dziecka. Podczas porodu może dojść do zakażenia noworodka wirusem HSV 2. Z uwagi na słabo rozwinięty system obronny dziecka w tym okresie infekcja często przebiega w szybkim tempie. Do atakowanych organów należą mózg i wątroba, dlatego zakażenie HSV 2 w przypadku noworodków traktuje się jako sytuację zagrażającą życiu. Opryszczka narządów płciowych zdiagnozowana u kobiety przed porodem jest poważnym argumentem do zastosowania cesarskiego cięcia.


Opryszczka narządów płciowych spowodowana wirusem HSV 1

Chociaż generalnie opryszczka narządów płciowych jest wywoływana przez wirusa HSV 2, to w pewnych przypadkach, może dojść do rozwoju choroby na skutek infekcji wirusem HSV 1. Ma to najczęściej miejsce podczas kontaktu seksualnego oralno-genitalnego, z osobą wykazującą symptomy opryszczki w okolicach ust.

Opryszczka narządów płciowych a HIV i AIDS

Uważa się, że osoby cierpiące na opryszczkę narządów płciowych są bardziej podatne na infekcje wirusem HIV wywołującym AIDS. Uszkodzony, przez atak opryszczki, naskórek w okolicach narządów płciowych sprzyja wnikaniu do organizmu wszystkich drobnoustrojów chorobotwórczych, w tym wirusa HIV.

Pacjenci cierpiący na AIDS z kolei są bardziej podatni na infekcje innymi patogenami ze względu na ogólne osłabienie układu odpornościowego. Opryszka narządów płciowych pojawiająca się u pacjentów chorych na AIDS jest trudniejsza do wyleczenia.